Xã hội Việt Nam cần gì ? ! Huỳnh An Bình TL - số 188 Việt Nam cần có một cơ chế nhà nước mới ; một chế độ dân chủ đa nguyên để thay đổi chế độc tài đảng trị. Chế độ độc tài đảng trị tại Việt Nam không chỉ là nguyên nhân dẫn đến tham nhũng, tác hại cho kinh tế, nó cũng là lý do của một nền giáo dục tồi tệ. Chính quyền Việt Nam không ngừng lên tiếng báo động về nạn tham nhũng hoành hành trong cơ chế đảng và nhà nước. Thủ tướng Phan Văn Khải nói : "Đại diện của Phòng Thương mại Mỹ nói tham nhũng ở nước ta tràn lan, làm vô hiệu hóa bộ máy Nhà nước, có pháp quyền nhưng hóa ra là lại vô pháp quyền. Chúng ta nghe thì có thể cảm thấy khó chịu nhưng đó là thực tế và chúng ta phải thấy đó là điều rất đau lòng. Không biết các đồng chí nghĩ sao nhưng tôi thấy đó là sự thật". Bà Nguyễn Thị Bình, phó chủ tịch nước, khẳng định sự yếu kém của nền giáo dục ngày nay xa rời thực tế : "…một nền giáo dục tách rời thực tiễn và kém thiết thực ; nặng về học chữ và hướng theo thi cử, chưa quan tâm đúng mức đến những năng lực then chốt như độc lập suy nghĩ, kỹ năng thực hành…". Chuyện các quan chức cao cấp nhà nước cộng sản Việt Nam than phiền, xấu hổ, và bất lực về những vấn nạn trong nước đã thành quá thông thườngï. Đối với người dân bình thường, đây là chuyện "thường tình của đảng", nói để cho vui. Các quan chức lãnh đạo nhà nước cũng thừa biết rằng đi lên trời còn dễ hơn là thay đổi, chống tham nhũng, hoặc cải cách giáo nền giáo dục hiện nay với cơ chế nhà nước "dân làm chủ, nhưng đảng lãnh đạo". Năm 1986, ông Nguyễn Văn Linh cũng đã tuyên bố : "đổi mới hay là chết". Chết hay không là chuyện của riêng đảng cộng sản, vấn đề của đất nước và dân tộc là tệ trạng này còn kéo dài lâu và sẽ để lại di hại nào. Vậy đâu là nguyên nhân dẫn đến sự nghèo nàn về kinh tế và tuột hậu trong giáo dục trong chế độ xã hội chủ nghĩa Việt Nam ? Kinh tế nghèo nàn vì cơ chế nhà nước tồi dở Nhiều người cho rằng cho rằng kinh tế của một nước phải phụ thuộc vào tài nguyên quốc gia, nền giáo dục tân tiến, khoa học kỹ thuật cao, quản lý giỏi, năng suất lao động đạt yêu cầu, nguồn thu nhập quốc gia (cá nhân và doanh nghiệp) phải ổn định, v.v. và v.v. Những điều này đúng vì đây là những yếu tố cần thiết để tạo nên nền kinh tế giàu mạnh. Những điều này đúng nhưng chỉ đúng trong một cơ chế nhà nước dân chủ, minh bạch và ít tham nhũng. Theo nghiên cứu của Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới (World Economic Forum) thì phẩm chất của nhà nước là một trong những yếu tố tối quan trọng để thúc đẩy sự phát triển kinh tế và phẩm chất của cơ chế nhà nước Việt Nam được đánh giá như sau : người dân không tin vào sự trong sạch của đảng và nhà nước ; các quan tòa chịu ảnh hưởng của đảng cầm quyền ; các doanh nghiệp chịu thiệt hại và tốn kém bởi các vụ phạm pháp có tổ chức ; các cấp chính quyền ăn hối lộ khi cấp giấy phép xuất nhập khẩu và thiên vị khi ký hợp đồng với các nhà thầu tư nhân ; nhà nước chuyển tải tài sản bất chính cho cá nhân và ăn hối lộ khi đánh thuế cá nhân và các công ty. Không có gì đáng ngạc nhiên khi sau gần 30 năm xã hội chủ nghĩa, và hơn 18 năm "đổi mới", nạn tham nhũng vẫn tiếp tục lan tràn, nhân dân ta thán, nhiều công ty đầu tư nước ngoài đã theo nhau ra đi. Trong cơ chế tổ chức nhà nước Việt Nam hiện nay, tham nhũng là một thông lệ, từ quan chức địa phương đến cấp lãnh đạo trung ương. Thí dụ, khi cần làm một thẻ chứng minh nhân dân, nhân dân phải "bồi dưỡng" cho nhân viên phường/xã từ 15.000 đến 45.000 đồng, chưa kể tiền lệ phí. Những việc quan trọng hơn như di chuyển hộ khẩu, du lịch nước ngoài, xuất nhập khẩu, kinh doanh, v.v., thì số tiền hối lộ tùy thuộc theo mức độ cần thiết. Không người Việt Nam nào không ái ngại trước kết quả của báo cáo thường niên do tổ chức Minh Bạch Quốc Tế (Transparency International) công bố ngày 13-10-2004 vừa qua. Báo cáo cho điểm từ 1 đến 10 về sự trong sạch thì Việt Nam chỉ được 2,6 điểm, đứng hạng 102/146 nước. Thế nhưng, trong Thời báo Kinh tế Việt Nam (số 167, 14-10-2004), ông Nguyễn Thế Nghiệp đề cập khá chi tiết về nạn tham nhũng tại Trung Quốc, Nga, Thái Lan, Mexico và Brazil, nhưng tuyệt nhiên không đả động gì đến những thiệt hại về kinh tế do tham nhũng gây ra cho Việt Nam. Giáo dục bị tuột hậu bởi nhà nước độc tài Theo khảo sát về giáo dục đưa ra ngày 8-11-2004, Việt Nam được UNESCO xếp hạng 64/127 nước, trước Indonesia, nhưng sau Thái Lan. Gần đây, sau khi đọc một bài báo có tựa đề : "Đọc văn học trò mà muốn khóc", (tintucvietnam.com) do một tác giả trong nước viết, thì muốn khóc thật vì thấy học trò mất hết tư duy và nghèo nàn trong kiến thức. Điều đáng quan tâm hơn là ngày 15-11-2004, ông Nguyễn Minh Hiển, bộ trưởng giáo dục đào tạo, thừa nhận : "…chất lượng giáo dục thấp, nạn học thêm dạy thêm, bằng cấp giả chưa được giải quyết... Tuy nhiên, 6 giải pháp phát triển giáo dục đưa ra lại quá mờ nhạt, chung chung" (VnExpess). Điều mà các nhà lãnh đạo trong chính quyền cộng sản Việt Nam không thấy hoặc cố tình không nói tới là : cơ chế nhà nước độc tài đảng trị dẫn đến nền giáo dục tuột hậu. Trong một phát hiện gần đây, có hơn 7.000 các nhân viên nhà nước dùng bằng cấp giả. Hơn thế nữa, nhà nước cộng sản kỳ thị thành phần lý lịch của học sinh trong quá trình đào tạo nhân tài cho xã hội. Từ sau năm 1975, có bốn thành phần lý lịch và bốn thang điểm được áp dụng cho học sinh thi vào đại học. Bốn thành phần lý lịch gồm có : con liệt sĩ, con đảng viên, lý lịch trong sạch, và ngụy dân. Thang điểm nhận vào đại học : con của liệt sĩ = 9, con đảng viên = 12, lý lịch trong sạch = 18 và ngụy dân = 24 trở lên. Đảng cộng sản đã biến nền giáo dục tại Việt Nam thành một công cụ phục vụ cho chế độ. Nó đã và đang tiêu diệt chất xám của xã hội và những người bất đồng chính kiến. Con cháu của quan chức chế độ không cần phải chăm học và cũng không cần phải động não nhiều vẫn có thể được nhận vào các trường đại học và sẽ thay nhau nắm giữ những chức vụ quan trọng trong cơ chế nhà nước. Nội dung và chất lượng giảng dạy còn đáng lo ngại hơn nhiều. Vì thông tin một chiều, khoa học kỹ thuật kém, ngăn cấm giao lưu văn hóa, và học lực của các em ngày nay xa rời thực tế. Các em học để thi, bị nhồi nhét chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Theo thống kê của bộ giáo dục năm 2004, có 900.000 học sinh dự thi, nhưng chỉ có 200.000 được nhận vào đại học, 250.000 học sinh khác được nhận vào các trường trung cấp chuyên nghề. Còn lại nửa triệu học sinh tốt nghiệp trung học bơ vơ, tương lai bất định, không có một nghề để vào đời. Họ bị loại bỏ không phải vì kém mà vì chế độ "học tài thi lý lịch". Thử thách trong tương lai Người dân Việt Nam đã thấy và phải chịu đựng những quốc nạn mà chính quyền đặt để trên đời sống của họ. Bất cứ người Việt nào cũng cảm thấy thẹn thùng vì sự nghèo nàn của nền kinh tế nước nhà. Người dân lo âu vì mầm non của đất nước sẽ mất hết tư duy do đường lối giáo dục khung rập theo chính sách của đảng. Nhà nước áp đặt thông tin một chiều, thiếu dân chủ, đàn áp tôn giáo, khủng bố và áp chế các nhà đấu tranh dân chủ - gây hoang mang và uẩn ức cho đồng bào. Có người cho rằng người Việt mang bịnh "liệt kháng" trước quyền lực của đảng cộng sản, nhưng đây chỉ là nhận xét theo cảm xúc. Vì người ta vẫn tin rằng với hơn hai triệu đảng viên cộng sản và tám mươi triệu dân, có nhiều người đang đau xót bởi cơn bệnh trầm kha của tổ quốc - và họ đang cần một cơ chế nhà nước mới. Một cơ chế chính quyền cổ suý nền dân chủ đa nguyên, mang lại nền tự do thật sự, nhân quyền, và hạnh phúc mỹ mãn cho Việt Nam. Trong những ngày đây, nhà cầm quyền Việt Nam tỏ ra lúng túng bởi những đấu đá trong nội bộ đảng. Họ như thấy ngày cáo chung của chế độ đã đến, sự lỗi thời của chủ thuyết cộng sản, tệ tham nhũng, chính sách giáo dục tồi tệ phải đã xử lý dứt khoát. Xã hội Việt Nam đã dần dần tự cởi trói. Quan trọng hơn hết, người dân Việt Nam đã ý thức được những quyền cơ bản của mình và ngày càng hưởng ứng các phong trào đấu tranh đòi dân chủ trong và ngoài nước. Những cuộc đàn áp tôn giáo, kêu gọi cải tổ, và kêu gọi đoàn kết trong nội bộ của đảng cộng sản chỉ là những hành động níu kéo sau cùng trước khi đột biến. Đại hội lần thứ X của đảng cộng sản Việt Nam biết đâu sẽ là đại hội cuối cùng, một cuộc cách mạng nhung sẽ đến như ước mơ của mọi người Việt Nam ? Huỳnh An Bình (New Jersey)
