Mùa Xuân năm Quý Tỵ (1653)
chúa Nguyễn Phúc Tần sai Hùng Lộc Hầu vượt biên giới (núi Thạch Bi, Đá Bia, Đèo Cả) đánh Chiêm Thành, chiếm đến sông Phan Rang,, đặt dinh Thái Khang gồm hai phủ Thái Khang(Ninh Hòa) và Diên Ninh(Diên Khánh).
Năm 1690 Phủ
Thái Khang đổi thành phủ Bình
Khang.
Năm Nhâm Tuất (1742), Chúa Nguyễn Phúc Khoát đổi phủ Diên Ninh thành phủ Diên Khánh.
Năm 1744, Chúa Nguyễn Phúc Khoát đặt dinh Bình Khang gồm phủ Bình Khang và Phủ Diên Khánh.
Năm Gia Long thứ hai ( Quý Hợi1803) dinh Bình Khang đổi thành dinh Bình Hòa và đến năm Gia Long thứ bảy (1808) gọi là trấn Bình Hòa.
Năm Minh Mạng thứ 12, (Tân Mão 1831)phủ Bình Hòa đổi tên thành phủ Ninh Hòa.
Năm Nhâm Thìn 1832,vua Minh Mạng đổi trấn Bình Hoà thành tỉnh Khánh Hòa.
Năm 1901, tỉnh Khánh Hòa có 2 phủ và 4 huyện:,Phủ Diên Khánh có 2 huyện Phước Điền và Vĩnh Xương Phủ Ninh Hòa có 2 huyện Quãng Phước và Tân Định. Tỉnh lỵ đặt tại Thành Diên Khánh.
Gần hai trăm năm sau khi người Việt đặt chân đến(1653), vùng duyên hải nơi cửa sông Ya Tran (sông Lau, tiếng Chàm) vẫn còn hoang sơ, dân cư thưa thớt. Địa danh Nha Trang, đọc trại từ Ya Tran, đã có từ trước khi người Pháp đến (?).
Năm Ất Dậu 1885Pháp đánh chiếm Khánh Hòa, đặt bộ máy cai trị tại Nha Trang.
Năm 1924, Nghị định ngày 30-6 của Toàn quyền Đông Dương thiết lập thị trấn Nha Trang, khởi đầu với 4 làng : Xương Huân, Phương Câu, Vạn Thạnh, Phương Sài.
Nghị định ngày 15-3-1944 của Toàn quyền Đông Dương chuyển thị trấn Nha Trang thành thị xã với 5 phường : Xương Huân, Phương Câu, Vạn Thạnh, Phương Sài, Phước Hải.
Ngày 27-1-1958 Nghị định 18-BNV bãi bỏ quy chế thị xã chia Nha Trang thành 2 xã là Nha Trang Ðông và Nha Trang Tây thuộc quận Vĩnh Xương.
Ngày 22-10-1970, Sắc lệnh số132-SL/NV của chính quyền đương thời lấy 2 xã Nha Trang Ðông, Nha Trang Tây và các xã Vĩnh Hải, Vĩnh Phước, Vĩnh Trường, Vĩnh Nguyên, các ấp Phước Hải (xã Vĩnh Thái),Vĩnh Ðiềm Hạ (xã Vĩnh Hiệp), Ngọc Thảo, Ngọc Hội, Lư Cấm (xã Vĩnh Ngọc) thuộc quận Vĩnh Xương cùng các hải đảo Hòn Lớn, Hòn Một, Hòn Mun, Hòn Miễu, Hòn Tằm tái lập thị xã Nha Trang, tỉnh lỵ tỉnh Khánh Hòa. Thị xã Nha Trang chia làm 2 quận: quận 1 và quận 2. Quận 1 gồm các xã Nha Trang Ðông, Vĩnh Hải, Vĩnh Phước các ấp Ngọc Thảo, Ngọc Hội và Lư Cấm thuộc xã Vĩnh Ngọc, ấp Vĩnh Ðiềm Hạ thuộc xã Vĩnh Hiệp; Quận 2 gồm các xã Nha Trang Tây. Vĩnh Trường, Vĩnh Nguyên (kể cả các đảo Hòn Tre, Hòn Một, Hòn Mun, Hòn Tằm), ấp Phước Hải của xã Vĩnh Thái.
Ngày 05-6-1971, Nghị định số 357-ÐUHC/NC/NÐ chia thị xã Nha Trang thành 11 khu phố: quận 1 có các khu phố Vĩnh Hải,Vĩnh Phước, Ngọc Hiệp, Vạn Thạnh, Duy Tân; Quận 2 có các khu phố Vĩnh Nguyên, Vĩnh Trường. Phương Sài, Tân Phước, Tân Lập. Phước Hải. Ðến Nghị định số 553-BNV/HCÐP/NV ngày 22-8-1972 đổi các khu phố thành phường. Nghị định số 444-BNV/HCÐP/26.X ngày 3-9-1974 sáp nhập các đảo Hòn Một, Hòn Cậu, Hòn Ðụn, Hòn Chóp Vung, Hòn Ðỏ vào phường Vĩnh Hải (quận 1) và Hòn Nọc vào phường Vĩnh Nguyên (quận 2) thị xã Nha Trang.
Sau năm 1975,có nhiều thay đổi :Khánh Hòa và Phú Yên sát nhập trở thành Tỉnh Phú Khánh.
Nhưng đến ngày 1-7-1989, Phú Khánh không còn nữa...tái lập trở lại hai Tỉnh Khánh Hòa và Phú Yên .
Khánh Hòa là Tỉnh thuộc phía nam trung phần giữa vĩ tuyến 12 và 13 .Bắc giáp Tỉnh Phú yên,Nam giáp Tỉnh Ninh Thuận,Đông cạnh Biển Nam Hải với 120 cây số bờ biển,Tây giáp vùng Cao nguyên với hai tỉnh Darlac và Lâm Đồng(Tuyên Đức cũ)
Khi nói đến Khánh Hòa, dù ở đâu,người ta nghĩ đến ngay Nha Trang,là Thành Phố Biển nghỉ mát lý tưởng
với Biển Xanh Cát Trắng,nhưng người Khánh Hòa còn nhớ đến nhiều nhất là cái nôi Văn Hóa : Các Trường Trung Học và tiêu biểu nhất là Trung Học Võ Tánh ...
Kể sao cho hết,bao kỷ niệm,bao ray rứt với ngôi trường củ ...hãy cùng nhau nhớ lại,xây dựng Nha Trang Khánh Hòa nói chung và Các Trường Trung Học nói riêng để cho thế hệ con cháu gìn giữ mảnh đất đầy yêu thương này !
Võ Tánh Trường Xưa
|
