Cập nhật: 28/07/2004
Tốt Huỷn
(Ngày 27-7-2004, một cây viết trong nước đã cho phổ biến một bài cảm tưởng dài 25 trang,
trong đó ghi nhận lại nhiều sự việc xẩy ra trong nước trong nhiều lãnh vực khác nhau với một lối hành văn bình dân
mộc mạc. Tác giả chọn bút hiệu là Tốt Huỷn, như lời giải thích của ông (bà?): "là một loại quân bài hạng bét,
hay là một công dân hạng hai...", nhưng những vấn để được đề cập lại đều thuộc vào... hạng nhất. Chúng tôi
xin đăng kỳ 2/2 sau đây.)
***
10. Y tế :
Nói đến ngành y tế là nói đến khám và chữa bệnh tất nhiên cả y tế dự phòng và ngành dược. Nói đến y tế thì cả thế giới đều nghĩ đến công việc từ thiện, nhân đạo, làm phúc, nói theo lối nói của chúng ta là phục vụ nhân dân, phục vụ người bệnh. Cụm từ lương y như từ mẫu không ai là không biết. Tốt huỷn thừa nhận rằng trong ngành y tế có những bác sĩ y tá, người phục vụ rất tận tình chu đáo ngày đêm tận tuỵ với công việc, coi bệnh nhân như người thân trong gia đình mình, chia sẻ nỗi đau, những mất mát, đồng cảm với cảnh nghèo khổ của dân của gia đình bệnh nhân, nhưng rất tiếc bên cạnh những tấm gương trong sáng đó, còn không ít trăn trở, gây ra nhiều tai tiếng gây phẫn uất - ác cảm trong nhân dân.
Trước hết là vấn đề bảo hiểm y tế. Bảo hiểm y tế là việc làm vừa văn minh, vừa nhân đạo giúp cho người dân chẳng may bị bệnh (từ bệnh nhẹ đến bệnh nặng) có được chỗ khám và chữa bệnh không mất tiền từ A đến Z nhân dân (người có bảo hiểm) hoàn toàn yên tâm trông vào ngành y tế và ngành y tế phục vụ vô điều kiện!
Nhưng ở nước ta thì khác, việc thu tiền BHYT thì nhanh lắm, thu ngay từ gốc, thu triệt để, thu không sót một ai (với người có lương) thu không cần thoả thuận!
Nhưng chẳng may bị ốm mang thẻ bảo hiểm đến bệnh viện thì ngành y tế thờ ơ, tuy vẫn tiếp nhận nhưng tỏ vẻ lạnh nhạt, miễn cưỡng, khám bệnh qua quýt, cấp đại khái một số loại thuốc thông thường nhất, rẻ tiền nhất nghĩa là chất lượng thuốc kém nhất, người ta còn khống chế mỗi đơn thuốc có giới hạn bao nhiêu tiền, chữa bệnh theo kiểu "cho ngắc ngoải" chẳng chết ai, nếu muốn thuốc tốt thì phải mua ngoài. Những người nào chán khám bảo hiểm mà khám dịch vụ thì được chăm sóc tận tình, khám bệnh chu đáo đúng là "đồng tiền là tiên là phật".
Nếu bệnh nhân bảo hiểm phải nằm viện thì chỉ được nằm điều trị có thời gian qui định - nếu chưa khỏi cũng phải xuất viện và sau mấyngày lại nhập viện, có người do bệnh lâu khỏi hoặc bệnh nặng cứ phải nhập - xuất, xuất - nhập đến 4,5 lần thật là phiền hà và khổ sở! Những qui định này vừa kỳ cục vừa vô nhân đạo làm lộ ý đồ là chỉ thích thu tiền chứ không muốn chữa bệnh.
Lẽ ra đã có bảo hiểm y tế thì ngành y phải khám chữa bệnh đến cùng, bằng mọi phương pháp tốt nhất, với các phương tiện hiện đại nhất, thuốc thang công hiệu nhất với một tinh thần trách nhiệm cao nhất và với thời gian điều trị ngắn nhất như thế mới là: Lương y như từ mẫu.
Nghèo như nước Cuba mà chính phủ còn làm được việc khám chữa bệnh không mất tiền. Đằng này ta mất tiền hẳn hoi mà không được phục vụ chu đáo! Ngày nay người dân chẳng may bị ốm đau sợ vào bệnh viện lắm, sợ vì phải chi phí quá nhiều thứ tiền. Tiền khám bệnh, tiền thuốc, tiền giường, tiền bông băng, tiền tiêm chuyền, tiền thay băng, phong bì các cửa... Đã thế lại sợ thái độ của "Mẹ hiền" lạnh nhạt độc đoán cửa quyền. Ngày xưa Tốt huỷn đi học sợ thầy giáo lăm, nhưng vẫn không bằng sợ "mẹ hiền" bây giờ. Không hiểu họ có hiểu cái nghề thầy thuốc mà họ đang hành nghề bây giờ là do dân, do nước. Trường học từ phổ thông đến đại học là của dân, đội ngũ thầy giáo PT-ĐH là dân trả lương, thiết bị ở bệnh viên cũng là ngân sách của dân mua, họ đi làm việc cũng hưởng lương của dân!
Bây giờ người dân ốm đau phải vào viện thì khổ thế nào! Đặc thù của nghề thày thuốc khác hẳn các nghề khác. Không những tay nghề cao mà còn cần cái tâm! Cáingân nghĩa, sự làm phúc xã hội yêu cầu ở người thầy thuốc ngoài chuyên môn giỏi phải có tình thương và trách nhiệm phải thực sự "thầy thuốc như mẹ hiền".
Thiết nghĩ các trường đào tạo cán bộ ngành y nên đưa y đức là môn học chính ngang với các môn khác. Điểm thi cử về y đức ngang điểm các môn khác và coi đó là cơ sở để xét tốt nghiệp!
Nhân đây Tốt Huỷn cũng xin bộc bạch nỗi lòng mình cách đây không lâu Tốt huỷn lâm bệnh nặng, đi khám bác sĩ chỉ định phải mổ gấp "biết thân chạy chẳng khỏi trời". Lần đầu tiên bị mổ nên còn bỡ ngỡ phải thông qua các bệnh nhân cũ hoặc đang điều trị xem luật lệ trước khi mổ ra sao, cần những thứ gì, chạy những cửa nào để cuộc giải phẫu được thuận lợi. Mặc dù đã có bảo iểm 100% và sống với đồng lương hưu còm cõi Tốt huỷn vẫn tìm mọi cách tiếp cận với bác sĩ mổ, với một phong bì khiêm tốn 1 triệu đồng số tiền đó vừa bằng 2 tháng lương hưu.
Bác sĩ gây mê hồi sức chưa ký hồ sơ, bảo huyết áp cần được khám lại. Tôi xuất trình y bạ vừa khám ở y cao do một bác sĩ chuyên khoa 2 tim mạch kết luận huyết áp của tôi 80/120 nhưng vẫn không được chấp nhận. Tôi đành phải đi Bạch Mai khám lại, Viện lão khoa vẫn kết luận HA 80/120 nhưng lịch mỏ vẫn bị trì hoãn.
Tôi tự biết timmạch tôi không có vấn đề gì sao việc mổ cứ phải hoãn đi hoãn lại mà bệnh tình để lâu ngày nào khó khăn thêm ngày ấy! Tôi lại đi hỏi bệnh nhân đang điều trị, mới biết rằng mình ngây ngô quá sống dưới chế độ XHCN mà dốt nát quá ! Chả trách bạn bè họ bảo tôi là đồ Tốt huỷn, mà có ngu cũng là phải thôi! Cha mẹ tôi không dạy, thầy giáo cũng không dạy "chạy". Bây giờ mới được bệnh nhân cũ dạy là phải phong bì cho BS gây mê hồi sức gần một tháng lương hưu nữa thế là chả phải đo huyết áp làm gì cho mất thì giờ vì đằng nào thì HA cũng vẫn là 80/120 chao ôi nếu không có phong bì này chắc được gây mê thật sâu, sâu đến nỗi không bao giờ tỉnh lại cũng nên, chứ còn nói gì đến hồi sức. Chưa hết trước khi lên bàn mổ tôi còn "trăng trối" cho con tôi: bố hết tiền rồi, các con lo cho kíp mổ (còn y tá hộ lý). Bố hết tiền rồi, lại hậu phẫu nữa các con cũng cần chu đáo, chẳng hiểu các con tôi đã phải lo bao nhiêu? Nhưng vì thương bố nên chắc các con tôi cũng phải chu đáo không dám lơ là cái việc "đầu tiên".
Biết thân đến bước đường cùng
Cũng liều nhắm mắt vẫy vùng ai thương !
Có một lần tôi được khám bệnh ở nước ngoài ngồi ở phòng chờ độ 2 phút. Một cô y tá đến với thái độ ân cần lịch sự "mời ông theo tôi vào phòng khám" đi theo cô y tá dọc hành lang vắng tanh vào phòng khám, một bác sĩ đã chờ sẵn ông ta hỏi tôi bệnh tình rồi bật máy xem xét soi rọi rất kỹ, soi đến 2 lần rồi nói "Très Bien" ông ghi đơn thuốc rồi gọi y tá đưa ra ngoài. Khi tôi đưa 30 EURO cho phòng tiếp nhận bệnh nhân thì ông bảo không lấy tiền (vì cách đây hơn một năm ông đã khám cho tôi một lần). Tôi hơi bất ngờ không hiểu sao họ lại đối xử với tôi như thế, tôi là người nước ngoài không quen biết, không đút lót, không phong bì. Tôi chỉ biết cảm ơn rồi về, mà đến hôm nay tôi vẫn còn trăn trở có lẽ không có bài học nào có tính thuyết phục cao hơn những việc làm cụ thể ấy. Ở nước ta Bộ Y tế cũng có thiện chí "yêu cầu niêm yết giá thuốc" thế là giá thuốc liên tục bị đẩy lên không sao kìm hãm được, lại một phen người bệnh, người nghèo chịu trận, nhiều chủ trương, chính sách đưa ra rất thiện chí, có ý phục vụ cao. Nhưng do không có tầm nhìn chiến lược, không có chuyên gia giỏi nên phần lớn phản lại tác dụng "Lợi bất cập hại". Dân thấy Bác sĩ kê đơn mắc ngoặc với cửa hàng dược (đơn kê toàn loại thuốc đắt tiền và nhiều loại) có đơn hơn một triệu đồng, bệnh nhân biết là vô lý nhưng làm gì được ai, biết mua thứ nào bỏ thứ nào. Thôi thì bán lợn, bán gà, bán trâu, bò mà mua thuốc "có bệnh thì vái tứ phương" còn nói gì đến "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra". Bác sĩ và dược sĩ câu kết chỉ chết bệnh nhân.
Dân chỉ còn trông cậy vào lương tâm thầy thuốc, mà lương tâm thì thật trìu tượng vô cùng! Nếu có ai không tin xin cứ đi sâu vào dân chúng, làm một đề tài khoa học về vấn đề này chắc sẽ có cái nhìn thấu đáo hơn, có chiến lược cho ngành y hợp lý hơn. Từ đó dân được nhờ hơn!
Có vào các bệnh viện lớn ở Hà Nội - thành phố Hồ Chí Minh mới thấy sự quá tải ghê gớm về người khám và chữa bệnh. Bãi xe máy bạt ngàn, không còn lấy một khoảng đất trống, người chờ khám bệnh đông nghẹt, ngồi khắp chốn, khắp nơi từ gầm cầu thang cho đến các bậc lên xuống ở cửa ra vào, một cảnh tượng xô bồ mất hết cả vị thế của con người, phòng bệnh thì bệnh nhân nằm ghép đôi, ghép ba trên một giường cá nhân, người nhà bệnh nhân thì nằm hè, nằm sàn bệnh viện, thậm chí căng màn nằm ở ngoài trời một cảnh tượng như bị đầy đoạ ở trần gian. Có lần Tốt huỷn phải nằm viện điều trị theo chế độ bảo hiểm, thì thấy chiếc giường cá nhân mình nằm điều trị, có tới 5 người cùng nằm điều trị trên chiếc giường đó. Tìm hiểu mới biết 4 người kia chỉ có tên trên giấy để bệnh viện tính tiền giường với Bảo hiểm còn bệnh nhân thì về nhà "ngoại trú" ngày ngày đến bệnh viện tiêm và lấy thuốc vào buổi sáng, có lẽ đấy là cách chữa bệnh theo định hướng XHCN. Cái đó bác sĩ biết, giám đốc bệnh viện biết, Sở y tế biết nhưng tất cả đều đồng tình làm như vậy. Cụ Nguyễn Trãi ngày xưa có câu "Dối trời lừa dân đủ muôn nghìn kế" có lẽ ứng vào thời nay cũng nên! Nếu các vị lãnh đạo Đảng Nhà nước và quốc hội bớt chút thời gian làm cuộc "Hạ Sơn" xem hạ giới cơ cực đến thế nào (xin lưu ý là đến thăm không cần báo trước) thì may ra mới có chiến lược cho ngành y. Dân ở các tỉnh đưa người nhà bị bệnh về các bệnh viện tuyến trên chữa trị tốn kém vô cùng, mỗi ca từ vài triệu đến vài chục triệu là chuyện thường. Trong khi thu nhập của người nông dân quá thấp, nếu trong nhà không may có người lâm bệnh thì coi như gia tài khánh kiệt, nợ nần chồng chất, có bệnh nhân đương điều trị dở dang phải trốn viện ra về vì không đủ tiền điều trị tiếp. Có đứa con gái sẵn sàng đi làm tiếp viên để láy tiền chữa bệnh cho cha mẹ.
Để giải toả ách tắc trên theo Tốt huỷn tôi Nhà nước phải có kế hoạch nâng cao bệnh viện cấp tỉnh ngang tầm bệnh viện trung ương. Nghĩa là phải thực hiện kế hoạch "Ba đầu". Một là đầu tư cơ sở vật chất hạ tầng xây dựng một bệnh viện qui mô phù hợp với dân số, người bệnh đã được khảo sát nhiều năm, trước mắt và lâu dài.
Hai là phải đầu tư trang thiết bị hiện đại ngang tầm bệnh viện trung ương, các loại máy móc phục vụ khám chữa bệnh, máy mua của Pháp, Mỹ, Nhật toàn loại mới "xịn" đừng mua máy cũ kẻo lại sinh tiêu cực!
Ba là đầu tư nhiều bác sĩ giỏi, thật giỏi, như vậy phải có chiến lược đào tạo ở trong nước, ở nước ngoài, Bác sĩ giỏi - phương tiện hiện đại, bệnh viện rộng rãi thoáng mát, người ta lên bệnh viện Trung ương làm gì cho khổ!
Chắc có vị hỏi tôi: Thế lấy tiền ở đâu ra? Tốt huỷn xin thưa: Dễ ợt và xin mách nước chỉ cần nhờ Bộ Công an "tăm tia" mỗi tỉnh lấy 3 tên tham nhũng cỡ bự lôi nó ra bóp cổ bắt nó "nôn" ra vài trăm tỷ là đủ trang bị cho ngành y tế phục vụ nhân dân. Tôi tin rằng nếu Bộ Công an vào cuộc là làm được! Vì tham nhũng thì không thiếu, đâu đâu chả có, nói đơn cử như Epcô Minh Phụng - Tân Trường Sanh, Lã Thị Kim Oanh, Hải quan Lạng Sơn, Yên Bái, Vũng Tầu, Dệt Nam Định v.v.. và v.v... Chao ôi nhiều lắm - Viết sao cho xuể.
Nếu thiếu thì xin bớt đi những cuộc hội họp vô bổ. Bởi vì cuộc họp nào, đại hội nào ta cũng biết trước kết quả và cũng biết trước thành công tốt đẹp! Thế thì họp làm gì cho tốn công lại tốn tiền. Để tiền ấy đầu tư cho y tế dân được nhờ hơn, thiết thực hơn, dân ơn chính phủ hơn!
Các cụ ta có câu "thuốc đắng dã tật - nói thật mất lòng" nhưng theo tôi nói thật vẫn hơn! Chính vì đã từ lâu, từ rất lâu người dân chỉ nói cái điều sao cho vừa tai lãnh đạo, không dám nói thật, nói đúng cái điều mình nghĩ, nên cái dở lại tưởng là hay, lỗ vốn lại tưởng là lãi, thất bại lại tưởng thắng lợi thành ra hậu quả thật nặng nề dai dẳng. Ngành dược phải được đầu tư thoả đáng để có thể sản xuất được nhiều thuốc tốt có giá trị cao như thuốc của Hàn Quốc, ấn Độ vươn tới như thuốc của Pháp, Mỹ.
Nếu ta phấn đấu có ngành dược hiện đại, ngành y tế chất lượng cao, thái độ thầy thuốc như mẹ hiền đấy là điều dân mong mỏi. Dân không quan tâm đến XHCN hay định hướng XHCN mà chỉ quan tâm "Ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành".
ở đời việc gì cũng khó, nhưng nếu có một đường lối đúng, một chính sách phù hợp với lòng dân, hợp với quy luật phát triển tất sẽ thành công. Gần đây lại nghe phong thanh Nhà nước giao quyền cho giám đốc bệnh viện, giám đốc có quyền tuyển dụng người, cho cán bộ thôi việc, ra quyết định lên lương, cho ngành y tế hưởng lương gấp 2,5 lần hiện tại, tự mua trang thiết bị, tự nâng cấp bệnh viện. Tôi không hiểu các vị hoạch định chính sách đã nghĩ kỹ chưa?
Nếu lương ngành y tăng lên 2,5 lần thì các ngành khác nghĩ sao hay ngành khác không phải ăn phải mặc không phải chi tiêu hay ngành khác không quan trọng, hay ngành khác là con nuôi.
Nếu tăng lương theo kiểu ấy thì có khác gì tăng giá điện - một khi giá điện lên thì hàng loạt ngành hàng khác cũng phải tăng giá theo! Dẫn đến nền kinh tế rối loạn, không khống chế nổi, như thế xã hội sẽ đi đến đâu?
Tăng lương kiểu ấy có ngăn chặn được tham nhũng không? Hay tham nhũng vẫn gia tăng? Có ai nói và nghĩ rằng: nếu lương đã đủ sống thì tham nhũng sẽ giảm đó là lối suy diễn nông cạn và thiển cận. Xin hãy nhìn xem những ông tham nũng toàn những ông giầu có nứt đố đổ vách, năm bảy căn nhà, tiền, vàng, đola ăn cả đời không hết. Tại sao nhiều cán bộ lương cao chót vót, thu nhập hàng chục triệu một tháng mà vẫn tham nhũng, vậy đâu là nguyên nhân?
Thời kỳ chống Pháp, chống Mỹ lương rất thấp thậm chí chỉ có phụ cấp mà nào có mấy ai tham nhũng?
Giao quyền cho giám đốc có quyền sa thải, tuyển dụng cán bộ liệu có sợ người trung thực thì bị sa thải, kẻ nịnh bợ thì được trọng dụng. Giao quyền cho giám đốc được quyền mua sắm trang thiết bị, liệu có bị ăn chặn, khai khống, nâng giá, thông đồng với bên bán để mưu cầu lợi riêng.
Thưa các vị : Trong điều kiện đạo đức xuống cấp nghiêm trọng, luật pháp trong tay kẻ có quyền và có tiền. Nhân dân không có quyền giám sát, không có cạnh tranh trong khám và chữa bệnh. Tiền đầu tư vào ytế vẫn của dân của nước chứ không phải của cá nhân ai thì ý định trên là không ổn. Vốn đã bất cập lại càng thêm nát bét!
Nhà nước (tức của nhân dân) đầu tư cho ngành y tế hàng tỷ đôla. Nào là đào tạo cán bộ từ thấp đến cao, xây dựng bao nhiêu bệnh viện mua sắm bao nhiêu trang thiết bị từ trạm y tế phường xã đến các bệnh viện trung ương nay lại giao cho mấy ông giám đốc sử dụng và vẫn thu đủ loại tiền khi người dân phải khám và chữa bệnh như thế nó là mô hình gì, tư bản hay XHCN hay định hướng XHCN? Phải chăng các vị nghĩ quẩn rồi.
Theo Tốt Huỷn ta chỉ có 2 con đường:
1- Được bao cấp 100% theo kiểu XHCN như nền y tế Cu Ba
nghĩa là người dân khám và chữa bệnh không mất tiền. 2- Nếu y tế theo CN tư bản: tư nhân hoá hay cổ phần hoá
(dưới dạng chữa bệnh theo bảo hiểm y tế) người không có bảo hiểm phải chi trả 100% tiền khám chữa bệnh như vậy
các bệnh viện buộc phải cạnh tranh, một khi đã có cạnh tranh thì dân mới được nhờ, xin Ngài Bộ trưởng
hãy xem xét kỹ trước khi quyết. Kẻo lại như niêm yết giá thuốc - Đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy - Cấm mua -
Cấm đi xe máy! Bên cạnh việc tư nhân hoá, cổ phần hoá các bệnh viện, Nhà nước nên có
"Nhà thương làm phúc" dùng quĩ phúc lợi để giúp người nghèo đó là điều người dân mong muốn.
Vấn đề bảo hiểm y tế cũng cần được nói thêm, ngành y tế cần có một giải pháp mới: nghĩa là người có bảo hiểm y tế có quyền khám chữa bệnh ở bất cứ một cơ sở y tế nào của Nhà nước, không cần phải có giấy giới thiệu chuyển viện không cần phải đăng ký khám bệnh ở một Bệnh viện cố định vì người có bảo hiểm y tế có thể mắc bất cứ bệnh gì, trong khi nơi đăng ký khám chữa bệnh lại không có khả năng giải quyết hoặc giải quyết kém về bệnh đó, làm thủ tục chuyển viện thì rất phức tạp, thậm chí không được chuyển hoặc phải đút lót cho cán bộ làm bảo hiểm thì họ mới chuyển. Có như vậy ngành y mới có cạnh tranh, mới nâng cao khả năng phục vụ. ở nước ngoài người có bảo hiểm có quyền khám chữa bệnh ở các phòng mạch tư vẫn được bảo hiểm chi trả (ở ta thì chưa thể làm thế được vì không chống được tiêu cực). Vậy ở nước ta cũng trong hệ thống bệnh viện Nhà nước mà sao sinh lắm khó khăn, gây phiền hà cho người bệnh. Người có bảo hiểm ở Bệnh viện E muốn đi khám chữa ở bệnh viện Nội tiết, Bệnh viện K, Bệnh viện 108 thì khó khăn vô cùng! Ví dụ bảo hiểm y tế qui định: Nếu người có bảo hiểm phải đi cấp cứu thì trong vòng 48 giờ kể từ khi nhập viện phải xin được giấy chuyển viện thì bảo hiểm mới chi trả. Xin hỏi tôi đi Sài Gòn hoặc các tỉnh xa công tác - nghỉ phép - du lịch - thăm thân hoặc đi chơi chẳng may phải nhập viện gấp thì làm sao lo được thủ tục chẳng may phải nhập viện gấp thì làm sao lo được thủ tục rồi gửi đi trong vòng 48 giờ qui định thì giải quyết ra sao? Đúng là độc quyền sinh độc đoán. Đề nghị bảo hiểm y tế cũng cần có cạnh tranh.
Theo tôi đã có bảo hiểm y tế thì có quyền khám chữa bệnh ở bất cứ bệnh viện nào ở nơi nào trên đất nước ta, miễn là cùng thuộc một hệ thống "y tế quốc doanh" vì tất cả đều do bảo hiểm quản lý chi trả.
11. Xe Buýt
Xe buýt là phương tiện giao thông rất thuận tiện đối với các thành phố, nhất là đối với nước ta trong điều kện chưa có "tầu chìm tầu nổi" như các nước khác thì việc vận hành ô tô buýt là hết sức cần thiết. Nhưng để ô tô buýt thực sự tiện ích , thu hút được nhiều người tham gia bằng phương tiện này ta cần chú trọng.
Những tuyến có điều kiện về cơ sở hạ tầng, nên dành riêng đường cho xe buýt. Chỉ cần một làn đường rộng 3.5 m là xe buýt có thể lưu hành dễ dàng xe nọ chạy nối đuôi xe kia mà không sợ ách tắc, ví dụ tuyến NTSở - Hà Đông; đường Nguyễn Chí Thanh - Hoà Lạc ; đường Xuân Thuỷ - Nội Bài v/v... (Những đường dành cho xe đạp nhưng xe đạp không đi cũng cần xem xét lại vì đã mấy chục năm nay ta bó tay chịu thua xe đạp!)
Không lẽ đường dành cho xe đạp bỏ không, hoặc để hàng rong chiếm dụng, trong khi xe đạp toàn đi vào đường xe cơ giới, nhưng ngành CSGT và GTCC vẫn bó tay, đã nhiều năm nay chúng ta bất lực, bắt phạt xe đạp như bắt cóc bỏ đĩa.
Ngành giao thông thành phố phải in được nhiều "tờ rơi" hướng dẫn mạng lưới xe buýt thành phố. Bảng hướng dẫn đó phải thể hiện được * Các tuyến xe buýt (số xe: điểm xuất phát và điểm đỗ cuối cùng) * Các điểm đỗ * Chỗ chuyển tuyến * Giờ xe chạy tại từng điểm đỗ In nhiều mầu để thể hiện các tuyến khác nhau sao cho người đọc dễ hiểu, dễ tìm, dễ tra cứu, các vị nên hiểu dân chúng tôi có người ở thành phố có người ở tỉnh ngoài, có người ở vùng sâu vùng xa có người ở nước ngoài, có người cả năm thậm chí cả đời mới bước lên xe buýt một vài lần, có phải ai cũng thành thạo như những người trong ngành xe buýt. Có lần tốt huỷn tôi đi xe buýt ở nước ngoài, chỉ cần xem bảng hướng dẫn là có thể tự đi mà không phải hỏi thăm. Người ta làm được sao mình không làm được! Trình độ dân ta đâu có kém, phải chăng các vị không chịu nghĩ!
ở hai thành xe bên trong (phần trên các cửa sổ) nên kẻ biển ghi rõ lộ trình và các điểm đỗ (cả chỗ chuyển tuyến) để người ngồi trong xe có thể chủ động xem và định vị đúng chỗ cần xuống mà không phải hỏi.
Giá xe buýt như hiện nay 2500/lượt và 30.000đ/tháng nghĩ rằng hơi rẻ, Nhà nước phải bù lỗ quá nhiều !
Nhưng tuyến đường dài như Hà Nội - Nội Bài; Phùng, Sóc Sơn v.v.. cần định một giá khác, chứ không để 1 giá: nên chăng nên định 2 loại giá: một giá cho nội đô, một giá cho các vùng xa hơn như vậy chỉ cần in 2 loại vé hai mầu khác nhau cho đỡ nhầm lẫn: Đã là kinh tế thị trường, cần lấy giá cả để điều tiết sao cho vẫn mang tính phục vụ nhưng bù lỗ thấp nhất.
Cổ nhân có câu "Lời nói chả mất tiền mua". Ngày nay chúng ta thường dùng câu " phục vụ nhân dân" do vậy thái độ anh em công tác trong nghành xe buýt cần phải lịch sự tận tình chu đáo, tỏ ra là người có văn hoá, tất nhiên sẽ được hành khách đối lại lịch sự, như vậy ta có ngành giao thông công cộng văn minh , hấp dẫn người tham gia đi xe buýt ngày một đông. Góp phần làm giảm ách tắc và tai nạn giao thông !
12. Quy hoạch:
Qui hoạch là cả một vấn đề vô cùng khó khăn, nó bao hàm một lĩnh vực rộng lớn , vì vậy ai cũng có thể có ý kiến riêng của mìng, có quan điểm riêng của mình, người chủ gia đình có qui hoạch của gia đình, ông lãnh đạo phưỡng xã có qui hoạch của phường xã mình, nhưng qui hoạch của gia đình của phường xã lại phải tuân thủ qui hoạch tổng thể, qui hoạch của nhà nước. Thế rồi còn qui hoạch cán bộ - Qui hoạch của các nghành vv... ở đây tốt huỷn chỉ xin tếu táo đôi lời về qui hoạch xây dựng trong phạm vi thành phố... phường xã mà thôi.
Ở ta đã có một thời, người ta định dời đô lên Xuân Hoà (Vĩnh Phúc) người ta bỏ bao tiền của xây nhiều nhà cửa (toàn những nhà xấu về kiểu dáng kém về chất lượng) ở nơi địa chẳng linh, nhân chẳng kiệt gây thiệt hại lớn cho dân cho nước. Đấy là hậu quả của sự dốt nát và độc đoán.
Ngày nay lại có tin (theo báo chí) mở hai thành phố vệ tinh cho Hà Nội là Viêt Trì & Bắc Giang rồi chuyển dân ở Hà Nội lên hai thành phố đó, mục đích để dãn bớt mật độ dân số của Hà Nội. Không hiểu dự án này liệu có khả thi. Xin thưa nếu kế hoạch này được thực hiện thì:
Ai sẽ ra lệnh bắt người dân đang sinh sống ở Hà Nội phải lên Việt Trì hoặc Bắc Giang định cư. Nếu như vậy:
Từ Việt Trì vệ Hà Nội phải qua tỉnh Vĩnh Phúc
Từ Bắc Giang về Hà Nội phải qua tỉnh Bắc Ninh Tốt huỷn tôi không đủ trình độ để phân tích cái lợi cái hại cái được cái mất của ý tưởng trên. Không hiểu các nhà hoạch định kế hoạch nghĩ sao?
Tôi cho rằng những vấn đề lớn nó liên quan đến cuộc sống của nhiều người, đến danh dự của quốc gia đến sự hưng thịnh của đất nước thì phải trưng cầu dân ý phải có nhiều cuộc hội thảo của các nhà khoa học, các ngành khoa học, cần thiết phải bỏ phiếu tìm sự đồng thuận. Không thể chỉ 1 nhóm người họp rồi quyết định được. Chỉ những nhà khoa học mới là tinh hoa của đất nước, mới đại diện được cho nhân dân. Theo thiển nghĩ của Tốt huỷn thủ đô Hà Nội ta quá nhỏ bé quá chật hẹp, vài năm nay thành phố có phát triển nhưng phần lớn là chắp vá là giải quyết tình thế và quá ỷ nại vào bao cấp vào ngân sách mà ngân sách thì không sao đủ, vì nước ta còn nghèo đi vay mãi lấy gì trả nợ và bao giờ trả hết nợ chả nhẽ cứ "Đời cha ăn mặn, đời con khát nước". Trong khi tiềm lực của dân và nhu cầu của dân là rất lớn, nếu ta biết tận dụng nó biến nó thành ích nước lợi dân.
Chung quanh vấn đề qui hoạch cho Tốt huỷn được nói thẳng, nói thật dù biểt rằng (Trung ngôn nghịch nhĩ) nói thật, nói thẳng thì khó lọt tai! đã bao năm qua qui hoạch chỉ nằm ở thành phố dân hoàn toàn không biết, dân chỉ nghe tin, rồi đoán mò hoặc đúng hoặc sai! Qui hoạch như một trò ú tim như mê hồn trận, dân làm sao biết được! Tốt huỷn có hai ông bạn một giáo viên ở gần bách hoá Bưởi, một cán bộ công an ở dốc tập lái (đường Bưởi Cầu Giấy) vào năm 1969-1970 nước sông hồng dâng cao. Thành phố cho đắp đê con trạch (Chỗ bách hoá bưởi) đề phòng nước có tràn vào Từ Liêm cũng không ảnh hưởng đến nội thành Hà Nội. Rồi thành phố cho thông báo qui hoạch niêm yết công khai sẽ tôn cao và mở rộng đường chợ Bưởi đến Ô Chợ Dừa. Hai ông bạn của Tốt huỷn (một là giáo viên một là công an), vội bán chạy nhà ở gần bách hoá Bưởi và dốc tập lái đi nơi khác ở. Đến nay đã 35 năm (nửa đời người) con đường ấy vẫn không thay đổi gì. Đã thế từ ngày ấy đến nay, do bức xúc về chỗ ở, dân ở hai bên đường đã xây kín những khu đất mà trước đây chỉ là đất hoang hoá, những căn nhà cao tầng mọc lên san sát không hiểu thành phố sẽ xử lý ra sao? Dù xử lý kiểu nào cũng là thiệt cho dân, hại cho nước. Nếu như qui hoạch làm nghiêm túc có bài bản thì đâu đến nỗi tốn hàng nghìn tỷ đồng do đập phá nhà của dân gây nên. Hỡi ôi là qui hoạch! ở Hà Nội có rất nhiều nơi tương tự. Bây giờ lại đẻ ra cụm từ "Qui hoạch treo". Cái gọi là qui hoạch chỉ nghe nói mồm, rồi lan truyền trong dân gian không văn bản, không họp dân phổ biến, không có bảng hướng dẫn, không có cọc mốc định vị, không có thời gian qui định, dân xây nhà tràn lan cũng mắc, hình như càng quản lý tù mù thì các quan chức đền bù càng xơi bẫm. Tôi xin nói thẳng quản lý kiểu ấy đồng nghĩa với lừa dân, hại dân. Tôi được biết có nhiều đoạn đường năm sau thi công, năm nay dân xây nhà thì cán bộ chính quyền địa phương và ban dự án cứ làm ngơ không can ngăn, không thông báo cho dân biết, cứ mặc cho dân làm nhà, rồi chỉ 1 năm sau lại phải đập phá thế là dân mất mát lớn, mà nhà nước cũng thiệt thòi nhiều. Cái gọi là qui hoạch hóa ra là vô qui hoạch, nó ảnh hưởng quá lớn đến đời sống của người dân, dân không biết tin vào ai nữa! còn những qui hoạch các con đường: Kim Liên- Cầu Giấy; Đường Nguyễn Văn Huyên nối với đường Láng Hoà Lạc; Đường Trần Đăng Ninh- nối với Láng Hoà Lạc. Đường Nguyễn Phong Sắc nối với Hoàng Quốc Việt vv... Có thực thi không và bao giờ thì khởi sự? Chả nhẽ thành phố không chủ động được sao? Không thể cho dân biết được cụ thể hay sao? Sao bảo: Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra? Bài học thuộc lòng này dân thuộc cả rồi! Chỉ có điều cứ quen nói một đằng làm một nẻo, những khẩu hiệu nghe mùi mẫn, nhưng khẩu hiệu vẫn chỉ là khẩu hiệu thôi! Cho phép Tốt huỷn được bộc bạch nỗi trăn trở cá nhân mình:
Hà Nội của ta là nơi địa linh-Nhân kiệt lại có phong cảnh hữu tình, nhiều danh lam thắng cảnh không thể thay đổi được! Nhưng Hà Nội phải rộng hơn, hiện đại hơn, dân số cần được tăng cao địa dư mở mang cơ ở hạ tầng hiện đại! ít nhất Hà Nội phải sánh vai với thủ đô các nước trong khu vực, là một thành phố hiện đại mà vẫn có bản sắc của Việt Nam của phương đông với bề dày 1000 năm lịch sử. Theo thiển nghĩ của Tốt huỷn Hà Nội hiện nay cần được chỉnh trang nâng cấp được hiện đại hoá, với bản sắc riêng của Việt Nam. Nhưng chỉ thế là chưa đủ. Cái ý tưởng mà trước đây nhà nước cũng như thành phố đã nêu: Xây dựng các thành phố vệ tinh như Sơn Tây - Hoà Lạc - Xuân Mai - Miếu Môn - Sóc Sơn tôi cho là rất hợp lý. Những thành phố đó bao quanh Hà Nội cổ với đường giao thông thuận lợi- với khoảng cách hợp lý - với những vùng sinh thái - với những làng nghề - với địa dư vừa phải (không xa như Việt Trì - Bắc Giang) Hy vọng thủ đô ngàn năm văn vật với các thành phố vệ tinh sẽ tạo nên thủ đô có dân số đông mà rộng rãi, có núi Tản Viên có sông Nhị Hà có vùng công nghệ cao có vườn Quốc gia Ba Vì. Một thành phố như vậy vừa đẹp đẽ vừa thuận lợi giao lưu vừa giữ được bản sắc dân tộc! Vấn đề còn lại là kinh phí là qui hoạch.
Theo Tốt Huỷn lúc này hơn lúc nào hết Viện Qui hoạch thành phố, Sở xây dựng, Sở kế hoạch đầu tư phải dốc hết sức lực lập được qui hoạch khả thi.
Nhà nước đầu tư cơ sở hạ tầng như: đường xá - điện nước - thoát nước đã được xử lý. Chỗ nào nhà nước sử dụng, chỗ nào bán cho dân, không phải là bán vài chục mét vuông để dân xây những ngôi nhà nhỏ lẻ, manh mún! mà là bán những khu rộng lớn để 1 số người dân hay những công ty cổ phần - công ty tư nhân mua. Xây những chung cư cao tầng hiện đại, chất lượng cao, bán với giá rẻ (ăn lãi ít) tin rằng dân sẽ mua nhiều. Tất nhiên mọi khâu đều lam theo qui hoạch với giá cả như hiện nay (tại thời điểm tháng 3/2004) Nhà nước chỉ cần bán từ 2 đến 3 triệu/m2 đất. Các chủ đầu tư chỉ cần bán 3 đến 4 triệu/m2 sàn nhà tin rằng rất nhiều người mua nhà, kể cả người nghèo sẽ kéo được hàng chục vạn dân thành phố dãn ra khỏi nơi đông đúc chật chội và với giá ấy các nhà đầu tư cũng lãi lắm rồi, nhà nước cũng lãi nhiều rồi! (Tất nhiên cơ sở hạ tầng Nhà nước phải lo)
Những nơi xa đường trục giao thông một chút giá phải rẻ hơn. Thử hỏi đường từ Hà Đông đi Xuân Mai, đường Xuân Mai - Miếu Môn, đường Láng đi Hoà Lạc, đường Cầu Diễn - Nhổn - Phùng - Sơn Tây v.v.. và những khu vực lân cận sẽ giải quyết được hàng triệu căn hộ, đấy là chưa kể đến các trụ sở các nơi sản xuất của công ty - xí nghiệp - văn phòng các công ty lớn nhỏ trong và ngoài nước.
Thành phố sẽ được giải toả - giao thông được giảm tải sẽ góp phần làm cho Hà Nội văn minh thanh lịch hơn! Các thành phố vệ tinh như Miếu Môn - Xuân Mai - Hoà Lạc - Sơn Tây - Sóc Sơn nối với trung tâm Hà Nội chỉ với khoảng cách trên dưới 30km là khoảng cách hợp lý người dân dễ chấp nhận. Với khoảng cách ấy nếu được vận hành bằng tầu điện nổi, tầu điện ngầm là rất hợp lý, kể cả xe buýt cũng là cung đường vừa phải, chứ không quá xa như Bắc Giang - Việt Trì.
Một khi cơ sở hạ tầng hiện đại, cảnh quan môi trường tốt, khí hậu trong lành, mật độ dân cư vừa phải giao thông thuận lợi người dân sẽ tụ tập đông đúc (không phải vận động). Ta điều tiết dân bằng cách đó, bằng cách "hữu xạ tự nhiên hương" chứ không phải bằng biện pháp hành chính. Tôi tin rằng nếu làm được như thế, chúng ta có một thủ đô với đầy đủ tiêu chí mà chúng ta mong muốn! Cũng vẫn là qui hoạch, trong mấy năm gần đây thành phố đã chỉnh trang, mở rộng, mở mới được nhiều con đường rộng lớn như Đại Cồ Việt, Trần Khát Chân, Nguyễn Chí Thanh, Đào Tấn, Trần Duy Hưng, Cầu Giấy, Liễu Giai v.v.. và v.v... Đấy là một cố gắng rất to lớn không ai có thể phủ nhận được. Nhưng rất tiếc việc qui hoạch nhà ở hai bên hè phố thì không làm được, để đến nỗi nhà không ra nhà, có căn nhà nền nhà thấp hơn hè phố, lại có nhiều căn nhà nền cao chót vót, phải trèo mới vào được trong nhà, có ngôi nhà cao chót vót có đến 5, 6 tầng nhưng bề ngang (chiều sâu) chỉ có 2m nhìn căn nhà như một tấm biển quảng cáo, nếu có bão cấp 9 cấp 10 chắc sẽ bị giật đổ. Người xưa có câu "Tốt đẹp phô ra" thế mà nhà cửa thành phố ta thật là lộn xộn, ai nhìn vào nhà cửa của thành phố ta cũng có một ấn tượng xấu. Người nước ngoài họ lấy làm lạ, sao qui hoạch và kiến trúc của ta lại lộn xộn làm vậy.
Một điều thật lạ, khâu kiến trúc thiết kế nhà ở của thành phố ta không phải tuân thủ bất kỳ một qui chuẩn nào, nhiều ông bà chủ đầu tư chỉ là người làm nghề xe ôm - bán rau quả - bán bún ốc cũng thiết kế được nhà, cậy mình là chủ đầu tư bỏ tiền thuê thợ làm theo ý mình! Thôi thì đủ loại mái chóp, mái cong, cửa vuông, cửa tròn, nền cao, nền thấp, mọi thứ đều lộn xộn. Do vậy dẫn đến nhà cửa của thành phố thiên hình vạn trạng, vô tổ chức. Nhìn vào kiến trúc của Hà Nội người ta lầm tưởng thành phố không có chủ quản lý. Tất cả đều tuỳ tiện!
Hiện nay Hà Nội, chúng ta chưa có một dãy phố nào thể hiện được có sự quản lý xây dựng và kiến trúc hiện đại. Tại sao khi qui hoạch những con đường mới, ta không qui hoạch những ngôi nhà 2 bên hè phố. Để dân xây dựng tuỳ hứng, nay mai lại đập phá lần nữa hay sao! Cứ phung phí như vậy làm sao mà giàu lên được!
13. Chất lượng xây dựng
Vấn đề chất lượng xây dựng là một chủ đề lớn, những người làm quản lý ngành xây dựng - kỹ thuật xây dựng, cán bộ kết cấu và cán bộ quản lý thi công biết rất rõ điều này! Điển hình như những công trình cầu Văn Thánh - Nhà hát chèo Hà Nội - Hội trường thị xã Hà Đông - hàng loạt các khu chung cư cao tầng Vĩnh Phúc, Trung Yên, Đầm Trấu, Đại Kim, Định Công.v.v... Có thể nói hầu hết các chung cư chất lượng đều kém, các công trình thủy lợi, tiêu úng, các mương tưới, mương tiêu, các nơi kè hồ, kè sông như Kim Ngưu, Tô Lịch, Sông Lừ, Sông Sét chất lượng đều rất kém. Vấn đề này chỉ những nhà quản lý chuyên ngành, quản lý kỹ thuật các nhà khoa học là biết rất rõ không có lời văn nào, ngọn bút nào tả xiết. Thiệt hại không thể tính xuể, hậu quả thật khôn lường. Tốt huỷn tôi không đủ trình độ để đào sâu, để khai thác để phơi bầy một sự thực nó đã hiện hữu cả một thời gian dài mấy chục năm nay. Tuy nhiên Tốt huỷn xin nêu vài nguyên nhân cơ bản:
Thứ nhất là do cơ chế độc quyền không có cạnh tranh
Thứ hai do tham nhũng tràn lan ngày càng phát triển
Thứ ba pháp luật không nghiêm, bị đồng tiền chi phối
Đạo đức xã hội xuống cấp nghiêm trọng
Ban bệ thì nhiều, nhưng tất cả đều mắc ngoặc với nhau thành một thế giới ngầm, vận hành theo kiểu xã hội đen chỉ 5 nguyên nhân cơ bản ấy nên khó bề khắc phục, hậu quả này là vô cùng to lớn, còn ảnh hưởng đến đời con cháu chúng ta, một đất nước quản lý kiểu ấy làm sao mà giầu có lên được! vì sao chất lượng lại kém như vậy! ngoài năm nguyên nhân đã nêu trên ta có thể đi sâu tìm hiểu thêm: Bên B phải đút lót quá nhiều, thất thoát trong ngành xây dựng là khoảng 30% ! nghĩa là mất 1/3 tổng vốn đầu tư có nơi còn hơn thế nữa vì vậy bên thi công buộc phải ăn bớt vật liệu, thuê nhân công rẻ mạt, ăn cả công của người lao động.
Từ lâu chúng ta không có thợ tay nghề cao, các trường đào tạo công nhân xây dựng hầu như vắng bóng toàn Trung cấp và cao đẳng. Khi nhận được công trình bên B toàn đi nhặt thợ ở nông thôn (thợ không được đào tạo) thậm chí thuê cả "cửu vạn" làm, sao cho giá nhân công rẻ nhất! Những người này hoàn toàn không biết gì về kỹ thuật, họ không được học hành, không được đào tạo và họ rất vô trách nhiệm. Đã thế người giữ quyền giám sát lại thông đồng với bên A (chủ đầu tư) cùng nhau thực hiện tiêu cực, cho nên nhà chưa nghiệm thu đã hỏng, tường nứt, khu toa lét thấm dột chảy nước, chưa mưa to các tường đã thấm nước ướt sũng, nước tắc, điện hỏng làm cho người dân rất sợ nhà chung cư. Trong khi đó các căn nhà tư nhân tự xây dựng, chất lượng tốt hơn nhiều, rẻ hơn nhiều! Dân mất lòng tin vào ngành xây dựng, còn lâu mới có thể thuyết phục được người dân. Lấy được lòng tin thì khó làm mất lòng tin thì quá dễ, mà đã mất lòng tin là mất tất cả!
Xin nêu một thí dụ để các nhà quản lý xây dựng tham khảo. Tại thời điểm đầu năm 2004 giá xây nhà tư nhân tối đa là 2 triệu đồng/m2 sàn với cửa gỗ lim cầu thang, gỗ lim. Các thiết bị điện nước - vệ sinh toàn loại tốt. Xây theo thiết kế của kiến trúc sư.
Kết cấu nhà theo qui chuẩn của ngành xây dựng. Trong khi đó nhà chung cư cao tầng, các công ty bán tới 8 triệu đồng/m2. Chất lượng rất kém, cửa chưa dùng đã hỏng, nước tắc, điện chập mạch, trát nham nhở, sơn bả nhôm nhếch - Toa lét tầng nọ thấm dột xuống tầng kia, chưa kể có chỗ tường nứt, tường thấm nước mỗi khi có mưa. Chất lượng như vậy, giá cả như vậy làm sao có tính thuyết phục. Đấy là chưa kể hàng loạt các bất tiện khác.
14 - Thanh tra xây dựng
Ngay từ đầu những trang viết này Tốt huỷn chỉ dám tếu táo đôi dòng với 1001 câu chuyện thường ngày chứ không dám và cũng không đủ khả năng để tập hợp phân tích những vấn đề lớn có tính chiến lược, xin người đọc hiểu sao cũng được, chê sao cũng xin chịu.
Nhà nước đẻ ra ngành thanh tra xây dựng là muốn dùng TTXD để bắt dân phải xây dựng dúng qui hoạch, xây dựng theo giấy phép - XD theo thiết kế đã duyệt nghĩa là đưa ngành xây dựng vào qui củ vào nền nếp (ở đây chỉ nói về xây dựng nhà tư nhân). Nhưng sự thực thì ngược lại, trừ những công trình lớn của nhà nước còn công trình tư nhân thì rất tuỳ tiện. Đất phần trăm, đất nông nghiệp dân vẫn làm được nhà chỉ cần đút lót cho TTXD và chính quyền cơ sở là làm nhà cấp 4, rồi nhà cao tầng vẫn mọc lên san sát, TTXD quận huyện và chính quyền phường xã đồng loã bao che thì còn ai làm gì được. Thành phố và trung ương có nghìn mắt, nghìn tay cũng không với xuể, mỗi căn nhà chỉ cần bỏ tiền ra chạy chọt độ vài ba triệu, chỗ nào khó thì năm, mười triệu là xong tuốt, chả phải sổ đỏ chả phải giấy phép, mà thực chất vừa nhanh vừa rẻ vừa tiện lợi hơn đi xin phép rất nhiều! Nếu có ai "nghiêm chỉnh" đi xin phép thì mất nhiều thời gian và tốn kém hơn nhiều, mà còn phải chạy di chạy lại cửa này cửa khác phong bì to phong bì nhỏ, mà nếu có xin được phép thì các ngành TTXD - TTGT - Môi trường đô thị - chính quyền địa phương - giao thông công chính họ thù ghét họ liên tục đến "vặt" hoặc "xin đểu" vài ngày lại một đoàn đến kiểm tra, tất cả chỉ có mỗi một mục đích là "đầu tiên". Đối với dân thì khổ quá, xây dựng chui không phép thì cũng khổ mà xin được phép XD hẳn hoi thì cũng chết.
"Biết thân chạy chẳng khỏi trời
Thà liền mặt phấn cho rồi ngày xanh"
Tốt Huỷn tôi nghĩ không nên thấy nó mất tác dụng trong quản lý xây dựng lại cứ đẻ thêm ra những ngành tương tự, tưởng rằng làm thế thì hiệu lực hơn, trật tự trong xây dựng sẽ có kỷ cương hơn - nền nếp hơn. Xin thưa hoàn toàn ngược lại. Họ liên kết chặt chẽ với nhau dân phải chạy nhiều "cửa" hơn bị sách nhiễu nhiều hơn - tốn phí cũng nhiều hơn. Nuôi họ như "nuôi ong tay áo" Muốn chống được tệ nạn đó nhà nước cần thực hiện mấy biện pháp:
Cấp ngay cấp đủ GCN quyền sử dụng đất
Cấp phép xây dựng thật thuận lợi cho dân
Kỷ luật thật nghiêm những người nhũng nhiễu dân Có thể đuổi khỏi ngành TTXD vài trăm người cũng không ảnh hưởng gì đến xã hội chủ nghĩa "Sát nhất nhân - vạn nhân cụ" mà ! Như vậy TTXD chỉ còn 2 việc 1- Cấm hẳn tình trạng xây nhà không phép 2- TTXD quản lý chặt việc xây nhà theo giấy phép. Có làm được như vậy thì TTXD mới thực sự có tác dụng trong việc quản lý xây dựng nhà cửa của Hà Nội. Hy vọng ta có những khu phố mới làm theo đúng qui hoạch xây dựng theo đúng thiết kế. Sẽ là những hình mẫu cho các con đường mới - các phố mới và cả những con đường được cải tạo nâng cấp.
Tốt Huỷn
***
Ngày 19-5-2004: "Đêm qua em mơ gặp bác hồ"
Thời gian gần đây nhiều người say sưa với phong trào "Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh" do Đảng chủ xướng phát động. Từ nông thôn đến thành thị, từ trí thức đến người lao động, từ lực lượng vũ trang đến các cháu sinh viên, người ta nô nức sưu tầm, viết bài cố gắng sao cho bài của mình sinh động, thật hay thật hấp dẫn có tính thuyết phục cao, để khi đọc thì có đoạn hùng hồn có đoạn lâm ly thu phục người nghe.
Tôi chỉ là người lao động quanh năm vất vả nhưng là giai cấp công nhân - giai cấp tiền phong, giai cấp lãnh đạo của cuộc cách mạng vô sản, nên cũng nhiệt tình hưởng ứng phong trào "Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh" vả lại thực lòng tôi rất kính trọng khâm phục Bác Hồ nên tôi đã bỏ nhiều thời gian sưu tầm tài liệu, chuẩn bị bố cục sao cho bài viết của mình thật hay, có sức thuyết phục cao. Vào một đêm gần sinh nhật Bác tôi đọc tài liệu rất khuya, mệt quá thiếp đi lúc nào không biết. Trong lúc mơ màng nửa tỉnh nửa mê thấy Bác như một ông tiên hiện về lúc mờ lúc tỏ, Bác khỏe khoắn hồng hào, nhưng ánh mắt Bác có điều gì buồn phiền bực dọc chứa đựng nỗi niềm u uất không vui.
Tôi giật mình vùng dậy chắp tay kính cẩn chào Bác. Bác hiền từ nhìn tôi, ra hiệu cho tôi ngồi xuống Bác bảo: "Cháu đọc nhiều nên mệt cứ nghỉ đi, Bác chỉ căn dặn cháu đôi điều mà Bác luôn trăn trở, còn có viết bài nữa hay không là tùy cháu. Đất nước ta khoảng hơn mười năm gần đây đạo đức của cán bộ sa sút quá ! Các quan lại từ địa phương đến Trung ương thi nhau đục khoét của dân. Công quỹ Nhà nước bị lấy cắp quá nhiều, mỗi năm thất thoát hàng chục tỷ đô la. Dân thì bị họ hành hạ, họ hành hạ học sinh, họ hành hạ bệnh nhân, họ hành hạ doanh nghiệp, họ hành hạ trí thức, họ hành hạ bất kỳ ai khi có việc cần đến chính quyền, họ bênh vực tham quan ô lại, họ tạo thành thế lực ngầm, họ mua quan bán chức, họ tiêu diệt những người yêu nước bất đồng chính kiến, họ hãm hại những người nổi tiếng nói thật, năm nào họ cũng sửa luật, nhưng luật đó chỉ áp dụng với người dân thấp cổ bé họng. Còn đối với bọn họ là đứng ngoài pháp luật đứng trên pháp luật. Bác thật không ngờ lớp người kế tục sự nghiệp của Bác lại hư hỏng đến thế !
Ngày nay nước ta nợ nan chồng chất, càng ngày càng lún sâu vào vonòg luẩn quẩn không có hướng đi - không có lối thoát, không phải là CNXH mà cũng không phải tư bản chủ nghĩa. Khi còn sinh thời Bác thì nợ Liên Xô - Trung Quốc nay đến con cháu Bác thì chúng nó lại đi vay của bọn đế quốc, bất kể là đế quốc nào, miễn là có tiền là chúng nó mon men làm quen và kiếm cớ vay mượn, nợ nan chồng chất, lãi mẹ đẻ lãi con không ai hiểu đến nay là nợ mấy chục tỷ đô la. Đất đai bờ cõi mà cha ông ta cho đến đời Bác đã đổ bao nhiêu xương máu đồng bào chiến sĩ giữ gìn nguyên vẹn, nay bọn họ cũng đem bán dần bán mòn cho ngoại bang thật quá đau lòng. ở trên thiên đàng Bác cũng theo dõi báo chí, nhưng hình như họ bưng bít thông tin, họ ra lệnh cho các cơ quan ngôn luận không được nói thẳng, nói thật thành ra Bác không nắm hết nội tình đất nước. Chỉ thương cho hậu duệ của Bác mai kia lấy gì trả nợ thật là "Đời cha ăn mặn, đời con khát nước".
Bác đi xa năm nay vừa đúng 35 năm, 35 năm là phần ba thế kỷ, là cả một quãng dài thời gian, thế giới đã bao điều biến đổi. Những quan điểm trước kia nay đâu còn phù hợp, mọi cái ở trên đời đều biến đổi khôn lường, mọi quan điểm, mọi chủ thuyết chẳng thể là bất biến, các cháu đương sống ở thời đại duy vật - vậy hãy nhìn, hãy tư duy theo hướng duy vật - cụ Lê Nin - cụ Các Mác chắc cũng không trách các cháu được. Bởi vì các cụ sống cách các cháu hơn một thế kỷ, lại ở Châu Âu xa xôi, các cụ đã đến Việt Nam lần nào đâu mà biết được tình hình nước ta. Tại sao ta cứ đuổi theo cái ảo ảnh không hề có. Các cháu cần hiểu rằng Bác đi xa đã lâu, hãy để cho Bác được thanh thản nơi tiên cảnh chốn bồng lai, đừng đem Bác ra làm bình phong, để lợi dụng để che đậy những mưu đồ đen tối của một lớp người có chức có quyền. Mỗi một bài diễn thuyết, mỗi tràng vỗ tay khen ngợi lại làm Bác nhói đau trái tim vốn đã yên nghỉ lâu rồi. Sao cháu không điều tra sưu tầm chứng cứ lên án những phiên tòa từ sơ thẩm đến phúc thẩm xử oan người vô tội, xử người quyết tâm chống tham nhũng, xử người có lòng yêu nước, xử người trung thực nói trái tai lãnh đạo rồi các vụ Năm Cam - Lã Thị Kim Oanh ai đã thao túng cho bọn nó tác oai tác quái hàng chục năm trời.
Bác chắc rằng họ mới xử từ vai trở xuống liệu có lọt người lọt tội. Bọn ngân hàng, bọn kế hoạch đầu tư, bọn dự án, bọn tài chính chả nhẽ bọn họ không liên quan đến ư ? Rồi hàng nghìn tỷ đồng thất thoát do hoàn thuế gia tăng, chả nhẽ ngành thuế - hải quan - tài chính lại vô tội. Hàng chục nghìn tỷ đồng mà ngành xây dựng giao thông nông thôn ăn chia trong các dự án xây dựng hạ tầng giao thông nhà ở, cầu cống, đường xá - thủy lợi chả nhẽ các cháu không biết việc ăn chặn tiền bán máu của thanh niên - sinh viên mà Thành Đoàn Hà Nội chủ trương, chả nhẽ cũng để chìm xuống luôn !
Việc Uỷ ban dân tộc miền núi dựng hồ sơ giả - công trình giả để bòn rút tiền của dự án 135 để kiếm chác ăn chặn quỹ xóa đói giảm nghèo của những người dân khốn khổ - nghèo đói cũng cho qua ư ?
Vụ ăn chặn tiền ủng hộ chống lụt bão, khi mà cả nước thắt lưng buộc bụng nhường cơm sẻ áo cưu mang những bà con ở vùng thiên tai khốn khổ - người chết của mất, nhìn cảnh nhà tan cửa nát nước ngập mái nhà bà con phải sống hàng tháng trời trong mưa lũ trong đói rét - tại sao không xử lý thật nghiêm những vụ việc ấy !
Bọn CSGT ăn cướp ban ngày của lái xe, của người đi xe máy, bọn địa chính kiếm cơ gây khó dễ trong việc chuyển nhượng đất đai, mua bán nhà cửa để kiếm chác của dân. Sao các cháu không điều tra lên án lại đi tìm hiểu "Tư tưởng Hồ Chí Minh" Tư tưởng Bác không có gì khó hiểu chỉ đơn giản: Việt Nam - Dân chủ - Cộng hòa. Độc lập - Tự do - Hạnh phúc. Bác rất ghét những kẻ lợi dụng Bác để che đậy âm mưu xấu xa đen tối. ở thiên đàng Bác đã làm việc với Nam Tào - Bắc Đẩu chỉ thị cho diêm vương chuẩn bị sẵn vạc dầu và chó ngao để khi Nam Tào Bắc Đẩu kéo cổ họ xuống sẽ cho chó ngao và vạc dầu trừng trị".
Nói xong Bác từ từ và mờ ảo vào cõi hư vô, tôi giật mình tỉnh dậy người đẫm mồ hôi vừa ngơ ngác vừa sợ hãi vội thắp mấy nén nhang cúi lạy người và tôi bỏ ý định viết bài "Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh".
Vừa rồi kỷ niệm long trọng 50 năm chiến thắng Điện Biên Phủ, Nhà nước phải chi phí hàng trăm tỷ đồng liệu bao nhiêu phần trăm số đó vào túi bọn tham quan, như thế vong linh những liệt sỹ Điện Biên Phủ đau đớn lắm thay, người phơi thây trong những cánh rừng âm u miền Tây Bắc. Kẻ đầy túi ăn chơi sa đọa khắp các khách sạn vũ trường. Thử hỏi có bất công nào hơn bất công này không ?
Khi kỷ niệm 40 năm chiến thắng Điện Biên Phủ (1994) vai trò của chú Giáp sao lu mờ đến thế ? Dũng khí tướng quân để đâu ? Để đến nỗi sợ đồng chí trong Đảng hơn sợ quân địch, chú còn sợ Đảng đến thế, thì dân và cán bộ trí thức sợ Đảng gấp 100 lần là phải lắm.
Lẽ ra nhân kỷ niệm 50 năm chiến thắng Điện Biên Phủ Đảng phải công khai xin lỗi và bồi thường thỏa đáng cho các tướng quân Chu Văn Tấn - Đặng Kim Giang - Lê Liêm - Trần Độ. Đảng phải thả ngay - xin lỗi và bồi thường cho hàng trăm cán bộ, trí thức, cán bộ quân đội trong các vụ nhân văn giai phẩm, xét lại chống Đảng, phải thả ngay Phạm Quế Dương - Nguyễn Vũ Bình - Trần Khuê - Lê Chí Quang và nhiều người yêu nước khác. Tiếc thay đến nay họ vẫn ỉm đi, lờ đi vì họ sợ động chạm đến quyền lợi của họ. Đau sót thay những người kế tục sự nghiệp của Bác lại tha hoa bất công và tàn nhẫn như vậy làm sao Bác có thể ngậm cười nơi 9 suối ! Họ vẽ ra cái trò "Tìm hiểu tư tưởng Bác" thực chất là để lấp liếm những âm mưu đen tối của một thế lực hắc ám, họ lừa dối những người dân trí kém. ở thiên đàng các cụ Các Mác - Lê Ninh đã xếp CSVN cùng loại với Cu Ba và Bắc Triều Tiên, nghĩa là: Lừa bịp - Tàn nhẫn - Tham nhũng.
Tốt Huỷn
***
Quần chúng lãnh đạo Đảng
Xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo khó, quanh năm đi làm thuê cho địa chủ, thế rồi trở thành tá điền lĩnh canh nộp tô cho địa chủ, sống một phần đời của kiếp người làm thuê, cày sâu cuốc bẫm, một nắng hai sương. Cách mạng tháng 8 thành công, mừng vui khôn xiết ngỡ tưởng cuộc đời sẽ lên tiên, không có áp bức không có bóc lột, mình sẽ được làm chủ cuộc đời mình làm chủ đất nước mình. Xây dựng một đất nước XHCN tốt đẹp như thiên đường nơi hạ giới.
Tin tưởng bao nhiêu, hy vọng bao nhiêu, bây giờ lại hẫng hụt bấy nhiêu. Vốn là một tá điền, làm gì mà được học hành, đi bình dân học vụ - bổ túc văn hoá bất quá cũng chỉ để biết đọc biết viết, biết chữ ký mà thôi ! Trình độ văn hoá thấp kém nên đành cam phận chỉ biết nghe, biết nhìn còn viết lách thì khó quá ! Nhưng trời lại cho có đôi tai, đôi mắt, biết nhìn cái xấu cái đẹp, biết phân biệt màu sắc đâu là bôi đen, đâu là tô hồng, đâu là của thật, đâu là của giả. Biết nghe lời nói thật và phân biệt đâu là bịp bợm, dối trá, đâu là lời mỵ dân.
Chính vì thế tôi thiết nghĩ: từ ngày có Đảng cộng sản cánh chúng tôi được xếp vào loại quần chúng. Từ đó xã hội Việt Nam có hai lớp người: một lớp Đảng viên, đảng cộng sản khoảng 2 triệu người. Còn lớp quần chúng khoảng 75 triệu. Theo lý thuyết "Đảng lãnh đạo tuyệt đối" thì 2 triệu người Đảng viên lãnh đạo 75 triệu quần chúng.
Điều đó cũng chẳng sao, chúng tôi xin chấp nhận và phục tùng. Nhưng nếu gọi tầng lơp chúng tôi là quần chúng có lẽ oan uổng quá.
Theo tôi từ quần chúng có lẽ có hàm ý miệt thị. Tôi không phải là nhà ngôn ngữ học,nhưngtừ quần chúng để chỉ một lũ người kém cỏi, hèn mọn, dốt nát ngu đần như những tên nô lệ thời trung cổ. Tại sao không gọi là nhân dân. Dù sao từ nhân dân cũng có vẻ được tôn trọng hơn đúng với vị thế của chúng tôi hơn (quân vi khinh - dân vi quí). Có lẽ chỉ từ khi có Đảng cộng sản - Đảng quá coi trọng mình, đề cao mình nên mới có ý khinh các tầng lớp khác ! Nhưng thực tế hai cuộc chiến tranh chống Pháp và chống Mỹ là do công sức của toàn dần, chứ đâu chỉ có 2 triệu Đảng viên mà làm được việc ấy, thế mà nỡ lòng nào gọi 75 triệu người chúng tôi là quần chúng !
Vả lại trong quần chúng cũng có nhiều người giỏi dang như ông Tôn Thất Tùng, Nguyễn Văn Huyên, Nguyễn Đình Dụ và hàng triệu nhà khoa học, nhà văn, nhà báo, nhà giáo, nhà điện ảnh, nhà thơ, nhạc sĩ, thầy thuốc, hoạ sỹ, trong số quần chúng ấy có cả ông Lê Đức Anh. Ông Lê Đức Anh không phải là Đảng viên mà là Bộ trưởng quốc phòng lãnh đạo cả quân uỷ TW, lãnh đạo hàng trăm ông tướng - lãnh đạo hàng trăm nghìn công tá, lãnh đạo hàng triệu binh lính nam chính bắc chiến tung hoành ở Campuchia, dân Khơme sợ hết hồn. Hậu quả từ nay mãi mãi về sau người Campuchia nhìn người Việt Nam với con mắt hận thù sâu sắc.
Chưa hết, ông Lê Đức Anh còn làm Chủ tịch nước, lãnh đạo một nước cộng sản có gần 80 triệu dân, là một nước tương đối lớn ở thế giới, đâu có phải chuyện đùa. Vẫn chưa hết ông còn là uỷ viên bộ chính trị, ở các nước cộng sản thì UB Bộ Chính trị là to nhất, thời phong kiến chỉ có một ông vua, gọi cho oai hơn là một ông hoàng đế (Hoàng đế Napoléon - Hoàng đế nhà Thanh v.v...) nhưng ở nước ta thời cộng sản - XHCN thì có hẳn một tập thể hoàng đế. Ông Lê Đức Anh là một trong tập thể đó. Như thế rõ ràng quần chúng cũng có nhiều người giỏi ra phết. Tổng cục 2 dưới quyền ông còn theo dõi tất cả các quan chức chóp bu của Nhà nước. Bao nhiêu tướng lãnh quân đội, công an, kể cả thủ tướng Bộ trưởng cũng nằm trong tầm ngắm của ông, thử hỏi quần chúng như vậy ai dám coi thường. Tôi lấy tên bài là quần chúng lãnh đạo Đảng chắc không sai, ngẫm về quá khứ trong 12 nước XHCN cũ chỉ có Việt Nam là có đặc thù riêng như vậy ! 11 nước kia đố làm được như vậy. Có lẽ ban TT VHTƯ nên yêu cầu hội đồng lý luận trung ương thai nghén một thứ lý luận "mua lợn rồi mới đan dọ" đặc thù của Việt Nam, chỉ có đảng ta mới có sáng tạo như vậy.
Nếu hội đồng lý luận để được cái gọi là "cơ chế thị trường theo định hướng XHCN" thì nhất định cũng sẽ thai nghén được cái cơ chế "quần chúng lãnh đạo Đảng - quần chúng lãnh đạo quân đội, quần chúng lãnh đạo đất nước". Dù muốn hay không thì nó cũng xảy ra rồi, hội đồn lý luận TW và Ban TTVHTƯ chỉ cần gọt nặn, nhào lộn, uốn éo, rào đón như cụ Đào Duy Quát vẫn thao diễn trên ti vi nhất đị "dọ sẽ vừa lợn". Nhân đây cũng xin thưa ngài tổng bí thư ĐCSVN Liệu có nên để Ban TTVHTƯ tồn tại ? Thứ nhất: Nếu để Ban TTVHTƯ tồn tại sẽ mâu thuẫn với luật là tự do báo chí, tự do tư tưởng v.v...
Mà đã tự do báo chí, tự do tư tưởng thì để tồn tại Ban TTVHTƯ làm gì vừa mâu thuẫn, vừa lãng phí. Thứ hai: Tư tưởng là sản phẩm của nơron thần kinh, của não bộ, não bộ chỉ đạo cái mắt nhìn, cái tai nghe, cái mồm nói thế thì Ban TTVHTƯ quản lý sao nổi. Thứ ba: Ban TTVHTƯ thực chất là cai tù của tư duy, cai tù của trí tuệ, cai tù của tư tưởng v.v...
Nhưng tư duy, trí tuệ, tư tưởng,lại là tài sản vô hình mà tạo hoá đã ban cho con người làm sao mà các ông quản lý được ! Chả thế mà ông Vũ Ngọc Nhạ là một ông cộng sản lớn mà vào dinh độc lập làm việc với mấy đời tổng thống nguỵ suốt hàng chục năm trời ! Mỹ dù có văn minh, có bao nhiêu máy móc hiện đại đến mấy cũng không phát hiện được. Chả thế mà ban TTVHTƯ đâu có phát hiện ra ông Lê Đức Anh là quần chúng lãnh đạo Đảng. Có phải thế không ? Nếu tôi không nhầm thì chỉ có các nước cộng sản mới có Ban TTVHTƯ còn bọn đế quốc làm gì có cái cơ quan này !
Tuy nhiên theo tôi muốn uốn nắn tư tưởng cũng không khó ! Cụ Hồ đã dạy người cán bộ phải thực chất là công bộc của dân, nghĩa là làm việc cho dân, phục vụ nhân dân, đem lại quyền lợi cho dân hướng dẫn uốn nắn dân làm đúng pháp luật. Dân sẽ tìn cán bộ, quí trọng cán bộ, nể phục cán bộ, dân sẽ đóng góp nuôi cán bộ. Ông Putin nói"Tôi chỉ là người làm thuê cho dân" thật đẹp biết bao !
Nếu cán bộ ức hiếp quần chúng, vơ vét tham lam, tham nhũng tràn lan, cướp nhà cướp đất, cướp vợ quần chúng, hiếp dâm trẻ con mà Đảng lại dung túng, pháp luật lại bao che, cấm đoán báo chí đưa tin, đe doạ thông tin đại chúng thì dân phải tức phải nói, phải viết thử hỏi Ban TTVHTƯ cấm sao hết được !
Cổ nhân có câu "Tiên trách kỷ, hậu trách nhân". Trước hết phải xem lại mình đã. Nếu đạo đức tha hoá truỵ lạc, suy đồi mà cứ bắt người ta phải ca tụng, phải kính phục, phải xưng tụng thì e rằng khó đấy.
Nhân dây cho phép tôi được đề nghị: Sau nửa năm, sau một năm kể từ khi kết thúc phong trào "Tìm hiểu học tập tư tưởng Hồ Chí Minh" Ban TTVHTƯ nên tổng kết xem đã kìm chế được bao nhiêu vụ tham nhũng đạt bao nhiêu phần trăm, bao nhiêu cán bộ công chức làm theo tư tưởng của bác đạt bao nhiêu % các cơ quan hành pháp đã giải quyết bao nhiêu vụ tham nhũng, tham ô đạt bao nhiêu phần trăm, cơ quan hành chính sự nghiệp nhất là ngành địa chính số mẫn cán, trong sạch đạt bao nhiêu %.
So với khi chưa có phong trào học tập làm theo tư tưởng HCM thì tiến bộ được bao nhiêu ? Hiệu quả thế nào ? Có thế, Bác mới có thể ngậm cười nơi tiên cảnh. Nếu không thì Bác sẽ ân hận vô cùng, lũ con cháu đem Bác ra làm bình phong để hại dân hại nước !
Thưa độc giả tôi đã nói trước, tôi không được học hành, đọc còn chưa hiểu nói gì đến viết. Nhưng tôi chợt nghĩ ra đề tài "Quần chúng lãnh đạo Đảng" tôi cho là hay quá nên cúng liều viết, câu cú văn phong, kết cấu bố cục lủng củng xin rộng lòng tha thứ. Tôi thành thực cảm ơn.
27-7-2004
Bút danh: Tốt Huỷn
( Trích đăng từ lenduong website .)
